With an approach similar to that of an archeologist, Lara Almarcegui works with buildings, cities and sites that are going through a process of transformation. For instance, her project Mineral Rights addresses the corporatization and commodification of what is below the earth’s surface - the rights to extract minerals  and capitalise the sublayers of our planet.The drawings shown here depict the current levels of mineral  resources in the surroundings of Bredelar.

Arian de Vette


In tegenstelling tot Tim Breukers komt Arian de Vette (Rotterdam 1989) niet uit een kunstenaarsfamilie. Zijn ouders, beiden docent biologie, hebben hem in de ontdekking van zijn kunstenaarschap niet geremd, hoewel zij lang niet altijd begrepen “waar hij mee bezig was”.

De zoektocht begon voor Arian al heel vroeg in zijn jeugd, “omdat hij altijd maar ‘dingen’ wilde maken” en werd serieus professioneel, toen hij zich aanmeldde voor de grafische school. Daar ontdekt hij echter al gauw: ik ben geen graficus. En dus vervolgde hij zijn studie aan de Gerrit Rietveld academie in Amsterdam, met een nadruk op keramiek in zijn eindexamen tentoonstelling. Daar werd zijn werk gezien door Anne Wenzel, die hem uitnodigde voor een vervolgstudie aan het IKKG, instituut voor keramiek en beeldende kunst in Hohr-Grenzhausen (Duitsland). Die studie voltooide hij na twee jaar met de tentoonstelling SUBSTANCE in het Ludwig Museum & Mittelrhein Museum van Koblenz, in 2017.

The Mesh – strange strangers between life and non-life (2015) consists of a series of sculptures that contain mycelium, from which an alien and artificial landscape of various mushroom species grow, evolve and  decay over the course of the exhibition. The Mesh  and its system of steel containers, plastics, and a  humidifier, brings to mind issues of human impact on the ecosystem, and the lasting effects of industrial production on nature.

Tim Breukers


Tim Breukers  (Tilburg 1985)  is afkomstig uit een kunstenaarsfamilie, zijn moeder schilderes, zijn vader musicus, zijn zus volgt de opleiding aan de academie. Zelf is hij na zijn scholing in Tilburg en de academie in Den Haag  verder opgeleid aan de Rijksacademie in Amsterdam. En nu, in de tentoonstelling Natura 2017 in Klooster bredelar, oriënteert hij zich op het werk van de beeldhouwer Sjoerd Buisman.

Future Fossil Spaces (2016) is a space-consuming sculpture made from blocks of salt, complementary plaster elements and enamelled basins filled with  a lithium-rich saline solution, the materials reference where they are from, the South American lithium  triangle (Argentina, Bolivia, Chile). The one hundred million year-old salt is mined there in order to process it for producing lithium salt solutions used in the  rechargeable batteries of our digitised world. Past and present collide in the geological time required to make the salt and its modern use.

The works of Rachel de Joode find themselves in  the grey zone between sculpture and photography. With their hues of salmon and pink, the sculptural blobjects possess their own logic of seductive,  yet detached ‚human’ surfaces, whose materiality and agency interacts with its surroundings. Sculpted Human Skin In Rock I & II are large two-dimensional shapes covered in ‚sculpted’ photographs of skin  and stand in solid marble.

Sjoerd Buisman


Sjoerd Buisman (1948, Gorinchem) is een Nederlandse beeldhouwer, die sculpturen maakt van planten en bomen. De planten en bomen zijn de grondstof waarmee hij werkt.

Sjoerd houdt niet van nabootsing. Namaken wat al bestaat vindt hij overbodig. Liever is hij bezig met het doorgronden van wat al bestaat om zich vervolgens daardoor te laten inspireren. Zo liet hij bijvoorbeeld Sanseveria’s op zijn kop hangen, om uit te zoeken hoe de plant daar zelf op zou reageren. Op de foto hiernaast is het resultaat vastgelegd.
De sculpturen waarin hij de groeiwijze van bepaalde vruchten, planten en bomen manipuleert, noemt hij ‘groeiwerken’. In Haarlem plantte hij langs de weg in de Haarlemmerhout twee Lindenbogen, op de binnenplaats van Teylers museum kweekte hij een boom ‘op benen’, door vijf enten aan de onderkant in de stam te laten groeien.
De groeiwerken markeren het begin van Buismans oeuvre. De eerste experimenten vonden plaats in 1968.

(Sansevieria (Sansevieria  trifasciata) 1976-1977  (na 1 jaar op zijn kop))

A pendulum on a canopy bed is in random motion  and transfers this movement to a conical flask  containing bioluminescent bacteria suspended in  seawater, which react by glowing. In the wild, these bacteria live symbiotically within the organs on the  underbellies of night-hunting squid which use this  disguise to convince their prey that they are a part  of the night sky glimmering above them.

Wi-Fi routers and pillars made from luminescent fibre optic cables form the outer contours of the delicate, architecturally rectangular shape of Network/ed Pillars which outlines the floor plan of a Greek temple.  The cables flash depending on the frequency of the data traffic in the surrounding network. A photograph of an ancient ornamental building element (Archive of the German Archaeological Institute, Athens, 1928) serves as the model for a sculpture Anthemion  produced using a 3D printer. The formal features  of the photographic negative are reflected in the  double-sided nature of the piece (positive/negative).

Incorporating a combination of natural and industrial materials, and found often scavenged objects,  the work Frieze Masters, Sluggish growth, Sales on  home soil, Equities drift lower (2016) evokes a post-technological world in which the boundaries  between previously separate things become porous. Exploring materiality and abstraction, Hendriks’  interest in the correlation between nature and finance becomes apparent; for instance in the numerous  references to nature using the vocabulary of economics (sluggish growth, home soil etc.).

As a tribute to the wealth of natural patterns  and systems, Memory consists of twelve glass-topped cabinets, each containing segmented discs of trees taken from all over the world. These specimens were artificially exposed to the growth of fungi for a certain period of time, before the discs were fossilised in  their containers. Resulting in a fossil mosaic, Memory is an archived global forest for generations to come.

Visually referencing deep-sea data infrastructures,  Ludological is a device in which algorithms compete with each other. Hyper-optimization and advanced  efficiency protocols in industry 4.0 have led to  a detachment of ecology and its actors. Ludological subjects a tree trunk to the outcomes of a game  between two scripts. The tree is distorted with each gain or loss of its host, ultimately and inevitably  leading to its destruction.

Created in the International Year of Soils these poured moulds of earth, mounted in a steel grid. Their  physical forms are reminiscent of topographical maps. The shapes are taken from the pixel structure of  satellite images frequently used to create seamless pictures of the Earth‘s surface. Yet, considering  our constantly shifting world, this is just one more doomed attempt to pin things down and instead should be viewed as a record of a fleeting moment.

Terrazzo, Jura limestone, artificial stone, exposed aggregate concrete, travertine, marble, asphalt and steel are some of the materials which Mirko Tschauner twists, tilts, folds, layers, and lays against one another in strictly geometric and tectonic formations which contradicts their statuesque forms and physical mass. Both of his monumental sculptures are reminiscent of fallen stars imprisoned in a steel frame – a symbol of a shattered hope and an allegory for our prevailing apocalyptic mood in these times of post-humanism, acceleration and total control of each and every life?

The short, The Ghost & The Host was filmed on  location in the garden of the Villa Romana in Florence. The fictive story unfolds in the traces of this historic garden’s past, its sculptural decor and its inconspicuous inhabitants (insects, fish, and cats) which awaken to life in the mysterious moonlight. Even the statues move ghost-like through the plumes of fog and explore the place. Is it an animistic dream, or a reference  to post-humanism, or a glimpse into a surrealist  fantasy world?

Sculptural Movement: Chapter I & II (2016) explores  the relation between film and sculpture. While  Chapter I shows the distorted motion when a moving image is captured in single frames, Chapter II animates the static aspect of sculpture displayed in books  within a moving image. The common denominator is an aspect of time solidified in a single frame, and the transition from static to moving image and vice versa.

Five flags, moving in the wind in front of the former monastery, show abstract color patterns, that  are neither related to a certain group nor territory, but instead, they represent brush strokes: a hybrid  of painting on canvas or a sculpture, similar  to the fluttering clothes on a line that Man Ray called Sculpture mouvante in the 1920s? Exposed  to the elements, the surface changes thoughout  the exhibition.

Dan Walwin’s video works describe ghostly and yet  also often deliberately designed landscapes with  subjective forms that evoke human presence by the very absence of people, diffused by the distinct  technologies employed in recording them. Cess, jel ever terrass? is a permutation of mutual dependency between objects and video, a proxy version of  a space that is distanced and deferred.

In onze tentoonstelling een van de weinige niet-figuratieve sculpturen. Dr. Arie Hartog schrijft over hem: "Uitgangspunt voor de grote sculptuur „Land" is de golvende horizonlijn van een gebergte, die in gebogen staal wordt omgezet. Uit een dergelijke oorspronkelijk in de natuur gevonden vorm ontstaat een doorzichtige transparante structuur die ruimte omsluit." Een bondige samenvatting van wat er te zien is en een erg belangrijke opmerking: dat deze niet-figuratieve sculptuur wel degelijk op een 'figuratieve' ervaring is gestoeld.

Soms brengt een kunstwerk je van je stuk. Nog voor je het goed bekeken hebt roept het al een emotie in je op. Wetenschappers maken onderscheid tussen emotie en gevoel: emotie is je lichamelijke reactie: je hart klopt sneller, je bloost, je raakt opgewonden. Gevoel komt daarna, het is het bewust worden van je emotie, dat het tot je doordringt dat je opgewonden bent, of verlegen.

Natuurlijk, in een oogwenk lees je wat je ziet: een dochter op de schouders van haar vader. Een eenvoudige sculptuur met eigentijdse, gladde vormen. Je bent er zo klaar mee. Maar waarom laat het beeld je dan niet los?

De grote bruid, Klaus Hack

'Bruid' is de benaming voor een vrouw op de dag dat zij in het huwelijk treedt. Een veelvoorkomend gebruik is, dat de bruid op haar trouwdag een speciale trouwjurk draagt tijdens de bruiloft. Dit heeft de kunstenaar duidelijk geïnspireerd. We zien een witte sculptuur van populierenhout, die sterk aan een mens doet denken, maar tegelijk zo sterk afwijkt van de mens dat het meer een bouwwerk lijkt.

Dit wordt een verrassing. Samen met Merel dwaal ik door de ruimtes rond haar atelier, spelonken vol ijzer, onderdelen van machines, huisraad, gereedschap en ander, niet meer te herkennen gerei. Het zijn haar schatkamers. Ooit, zo weet ze en zo bewijst ze telkens weer, ontstaat er uit deze materie een nieuwe sculptuur, liefst een die beweegt. Ze toont me de beelden die naar Bredelar gaan komen, stuk voor stuk in gedemonteerde (soms hopeloos deplorabele) staat en merkt monter op: 'dan heb je in ieder geval even het materiaal gezien'.

Robin Kolleman draait met haar beelden ons binnenste naar buiten. Wat wij in ons diepste innerlijk voelen wordt genadeloos aan de buitenkant getoond. Curator Jeroen Damen ontmoet haar in haar atelier in Rotterdam.

Misschien lijkt hij, of zij, een beetje op een garnaal. Hoewel het hoofd, als het dat is, meer te maken heeft met een giraffe, of een soort paard. Dat heeft ook te maken met die twee aandoenlijke voorpootjes, als het dat zijn, omdat giraffen nu eenmaal vóór kortere benen hebben dan achter. Ze staan sowieso schuiner op hun benen dan paarden en deze ligt zelfs lekker achterover op zijn/haar stoel.

Een zeer charmant model, deze japon, opgehangen aan ijzerdraad. Je ziet hoe de vorm de contour van het lichaam volgt. Maar er is wel iets vreemds aan de hand: een onderjurk ontbreekt, zodat wij er dwars doorheen kunnen kijken. En meteen is het geen jurk meer. Het is nu een kledingstuk, in de steek gelaten door haar bewoonster of in afwachting van haar komst. Maar hij (Jurk is in het Nederlands mannelijk of onzijdig net zoals 'das' Kleid in het Duits) kan lang wachten, want het is onwaarschijnlijk dat er een vrouw is die dit aan zal trekken. En als zij zou proberen hem aan te doen, zou ze tot de pijnlijke ontdekking komen dat de tyribs zowel naar buiten als naar binnen steken, als overmaatse en scherpe doornen.

Een beeldhouwwerk of sculptuur is natuurlijk niet zomaar een 'ding'. Het is geen trein, geen schilderij en geen foto. Het is geen gebruiksvoorwerp. Je kunt er niet in rondrijden, of een sinaasappel mee uitpersen. Je kunt het niet gebruiken. Een sculptuur heeft – vaak – een speciale bedoeling.

Sculptuur als bevestiging7

Curator Jeroen Damen ontmoet de Duitse Beeldhouwer Petra Morenzi in haar atelier en spreekt met haar over over identiteit, geheugen en herinnering.

Er hangen hier twee koppen aan de muur, holle koppen. Ze zijn gemaakt van decoratieve lappen, verknipt en losgetornd, over elkaar heen gelegd, gekneed, gevouwen en opgebold tot de vorm van een hoofd. En vervolgens in brons gegoten. De menselijke vorm blijft behouden, de huid is ontmenselijkt, gemaskerd en bedrieglijk zacht, want van keihard gepatineerd brons. Dit zijn de koppen die ik op wil hangen in Bredelar. 'Barok' noemt Petra hun oppervlak; een woord dat vaker terugkomt in ons ateliergesprek.

Een heerlijk naakt. Absoluut. Een beetje confronterend ook, want ze is wel erg bloot. Wat moet dat hier, op deze kloostergrond? Klooster komt van het latijnse 'claustrum': 'afgesloten ruimte'. Als daar al vrouwen te zien waren, dan waren die ook afgesloten van de wereld, gekleed in een habijt, van top tot teen, met inbegrip van een kap over hun hoofd. Naakt was hier nooit een kwaliteit.

Titel: Eva Mutter / de vrouwelijke ziel in de mens onderdrukt (2013)
Materiaal: hout, geluid- en lichtinstallatie.

Kunstenaarsgesprek met Boris Sprenger op 18 juli in Klooster Bredelar

De beeldhouwtentoonstelling 'Beschut onder de huid is de toekomst al begonnen', die nog duurt tot en met 14 september in het klooster in Bredelar, toont kunstwerken van 19 Duitse en Nederlandse eigentijdse beeldhouwers. De thema's 'huid' en 'omhulling' worden zowel inhoudelijk als visueel op veel manieren verbeeld.

Nadat Elisabet Sienstra en ik onze keuze uit haar oeuvre bepaald hadden op "Painted Figure" mailde zij mij het volgende:

Dit schrijft Corrie zelf:


Kleine boorders die op verschillende plaatsen aan de muren kleven of zich zelfs een beetje hebben ingegraven, speuren naar de verborgen geluiden. Trilharen, antennes, voelhoorns vangen trillingen op en sturen ze naar een centrale filter. Daar worden de klanken gescheiden. Mogelijk horen we dan alleen de geluiden uit de eerste periode van het klooster en zakt de rest in een geluiddichte zak.

Zal deze Fluistervanger verborgenheden uit de 12e eeuw blootleggen?

Een kleurig jasje op een hangertje aan de muur. Een wandelstok van gedraaid hout ernaast. Op de grond twee schoenen, met hoorns op de neus, midden boven tussen de ogen. 'Neushoornschoentjes' noemde Lie ze, hoewel ze mij door de veranderde veter en de breed gesneden bek minsten evenzeer deden denken aan meervallen, die prehistorische vissen die overal in Europa voorkomen.

Hieronder volgt de tekst die Katrien aan mij schreef over het beeld 'Im Werden' dat zij inbrengt in de Auftakt tentoonstelling in Bredelar.

Christina von Bitter maakt sculpturen van papier. Voor de Auftakttentoonstelling stelt zij een werk voor, dat volgens haar lijkt op die van bladzijde 145 uit haar oeuvre-catalogus, met de titel: Cherubim. Tegelijkertijd stelt ze voor om hem iets te verkleinen, en doet ze er een foto bij van een ander werk, dat volgens haar ook heel geschikt zou zijn. (Nog geen titel, hier: voorstel).
Waar het nu op aan komt is beschouwen. Beschouwen is taal gebruiken. Beelden kunnen niet zonder taal. Althans, beelden kunnen wel zonder taal, maar wij niet. Wij hebben taal nodig om beelden dichterbij te halen, om de verschillen te benoemen, om de uitwerking te doorgronden, om ze - gedeeltelijk- te begrijpen.